‘Hindi mana ang Gobyerno’

Batay sa inilabas na posisyon ng Center for People Empo­werment in Governance (CenPEG) tungkol sa anti-political dynasty law, malinaw ang kanilang panawagan hindi dapat maging pag-aari ng isang pamilya ang pampublikong posis­yon. Para sa akin, mahalagang pag-usapan ito dahil ang usapin ng political dynasty ay hindi lamang tungkol sa apel­yido—tungkol ito sa kung gaano kalawak ang pagkakataon ng ordinaryong Pilipino na makilahok sa pamahalaan.

Ayon sa CenPEG, dapat saklawin ng isang tunay na anti-political dynasty law ang mga kamag-anak hanggang ikaapat na civil degree ng consanguinity o affinity. Ibig sabihin, hindi dapat madaling malusutan ang batas sa simpleng pag­papalipat-lipat ng magkakamag-anak sa iba’t ibang distrito, lala­wigan, posisyon o antas ng pamahalaan. Binibigyang-diin din ng CenPEG na dapat tugunan ng batas ang agarang pagpapalit ng isang kamag-anak sa isa pa, pati ang party-list representation at political appointments.

Sa aking pananaw, dito nagiging mahalaga ang punto ng CenPEG: ang gobyerno ay hindi family business.

Hindi dapat maging parang relay race ang pampublikong posisyon kung saan pagkatapos ng termino ng isa ay ipa­­pasa naman sa anak, asawa, kapatid o kamag-anak. Ang po­sis­yon sa gobyerno ay mandato ng mamamayan, hindi mana ng pamilya.

Binanggit din ng CenPEG na hindi sapat na dynasty lamang ang tingnan. Kasama sa mas malaking problema ang patro­nage, mahinang political parties, campaign finance, socioeconomic inequality at konsentrasyon ng resources. At tama lamang na tingnan ang mga ito bilang magkakaugnay na usapin dahil hindi naman nabubuhay ang political dynasty nang mag-isa.

Pero malinaw rin na hindi sapat ang magandang salita sa batas. Kung may butas, may maghahanap ng lusot. Kung mahina ang pagpapatupad, mananatiling papel lamang ang pagbabawal.

Kaya ang hamon sa Kongreso, gaya ng binibigyang-diin ng CenPEG, ay gumawa ng batas na tunay na nagbubukas ng sistemang pampulitika sa mga mamamayang matagal nang nahihirapang makapasok dito.

Ang kapangyarihan ay ipinagkakatiwala ng bayan. Hindi ito minamana.

Disclaimer: Ang komentaryong ito ay sariling opinyon at pagsusuri batay sa posisyong inilathala ng Center for People Empowerment in Governance (CenPEG). Ang mga pangunahing punto tungkol sa saklaw at pagpapatupad ng anti-political dynasty law ay malinaw na iniuugnay sa CenPEG, habang ang mga interpretasyon at komentaryo rito ay sariling pananaw ng may-akda. Hindi ito kumakatawan sa opisyal na posisyon ng CenPEG o ng anumang partikular na pamilya, opisyal, o institusyon.