Haze nagpadayon sa Metro Cebu

CEBU, Philippines — Si Cebu City Mayor Nestor Archival, Sr. niaunsiyo kagahapon diha sa iyang post sa Facebook page sa pagsuspenso sa face-to-face classes karong adlawa, Septiyembre 8, 2026 gumikan sa kasamtangang Air Quality Index nga gi-classify nga “Unhealthy for Sensitive Groups”.

Gisuspenso ang face-to-face nga klase sa tanang basic education level nga gilangkuban sa kindergarten ngadto sa senior high school sa pampubliko ug pribadong mga tunghaan sa siyudad.  Aron magpadayon ang pagkat-on sa mga estudayante samtang giprotekhan ang ilang kaluwasan iimplementar karong adlawa ang modular distance learning. Ang mga residente ilabi na kadtong vulnerable individuals giawhag sa pag-minimize sa ilang outdoor exposure ug magsul-ob og mask kong mogawas.

Alang sa tertiary level institutions nga gilangkuban sa colleges ug universities, ang desisyon sa pagsuspende sa face-to-face classes ubos sa discretion sa school administration.

Nunot niini, nagpadayon ang haze sa Metro Cebu samtang ang direksiyon ug kusog sa hangin, pag-ulan, temperatura ug uban pa’ng atmospheric conditions nakaapekto sa pag-usab-usab sa kalidad sa hangin. Matud ni Engineer Arthur Niño Calupig, air quality specialist sa Environmental Management Bureau (EMB)-7 nga ang prevailing winds sa Metro Cebu kasagarang gikan sa habagatang kasadpan nga nakaimpluwensiya sa paglihok ug pagkatag sa mga pollutant. Ang ulan mahimong temporaryong makapaubos sa particulate matter tungod kay madala niini paubos ang mga suspended particles.

 Apan mahimong mosaka pag-usab ang lebel sa polusyon kong mo init na usab ug mausab ang wind pattern.

Matud usab ni Calupig, dili tukmang matagna kanos-a ug unsa ka grabe ang pagtaas sa pollution tungod kay nagdepende kini sa hangin ug atmospheric conditions.  Ug importante ang actual nga readings gikan sa air-quality monitoring stations kaysa satellite images.

Sa kasamtangang haze episode, ang wind trajectory ug atmospheric models nagtudlo sa pipila ka lugar sa Indonesia lakip ang West Kalimantan nga adunay forest-fire activity isip posibleng tinubdan sa particulate pollution.  Apan dili tanang pollutant gikan sa Indonesia makaabot sa region-7 tungod sa pag-usab-usab sa direksiyon ug kusog sa hangin.

Sa monitoring data gikan Septiyembre 1 hangtud sa 7, 2026 nakita ang balik-balik nga pagtaas sa PM2.5 gikan tungang gabii hangtud sa buntag, pagkunhod sa ulahing buntag hangtud sa hapon ug pagtaas pag-usab sugod sa mga alas 5:00 sa hapon.

Base sa monitoring period, niabot sa 150 ang PM2.5-based Air Quality Index (AQI), nga gi-classify nga “very unhealthy.”

Giklaro usab ni Calupig nga ang haze resulta sa fine particles nga nagsuspenso sa atmosphere ug makapakunhod sa visibility samtang ang smog kasagarang nalangkub sa aso ug uban pa’ng pollutant. Gipahimangnoan niya ang publiko nga dili magpakampante bisan mo improve ang AQI.  BDB BANAT NEWS