Periko sa China

Tagsa ra si Bise Presidente Sara Duterte nga mosugyot og sulbad sa mga problema sa nasud. Mas abunda ang iyang mga pagsaway sa administrasyon ni Presidente Ferdinand Marcos Jr. Nga karibalan lang sa iyang pagbiyahe sa nagkalainlaing kanasuran sa ambot unsang kapuslanan.

Pero atol sa iyang diskurso atubangan sa Overseas Filipino Workers sa Hong Kong niadtong Domingo nisugyot siya og sulbad sa panagsungi tali sa Pilipinas ug China mahitungod sa West Philippine Sea (WPS): Mag-organisar og delegasyon sa diplomats nga makigtagbo sa mga representante sa China aron mahuman ang lalis.

Ambot asang langoba nagpuyo si VP Sara. Nga wala kahibawo nga dili ang kakuwang og sabutsabot ang problema sa WPS. Kon dili ang pagpanghasi sa China bisan sa sabutsabot: Gi-water cannon ug gibanggaan ang atong mga barko ug gipalayas ang atong mga mananagat gikan sa abundang pangisdaan sa Scarborough Shoal.

Nagpadayon ang panagsulti sa Department of Foreign Affairs sa Pilipinas ug Ministry of Foreign Affairs sa China. Pero walay nahitabo tungod sa kabakakon sa China. Gawas pa, iyang sugyot nga bilateral talks kinopya sa linya sa propaganda sa China.

Para sa kasayuran ni VP Sara, niang lista sa mga sabutsabot nga pulos gibudhian sa China:

•Gipasaligan sa China si anhing presidente Fidel Ramos niadtong 1993 og daghang puhonan ug hinabang bugti sa ilang pagtukod og fishermen’s shelter sa Mischief Reef, pero walay puhonan nga gibubo ug military base ang aktuwal nga gitukod;

•Nakumbinser sa China si kanhi presidente Gloria Arroyo niadtong 2005 sa pagpirma sa joint exploration deal sa lana sa WPS, pero gideklarar sa Korte Suprema ang kauyonan nga unconstitutional;

•Nagkauyon niadtong 2012 ang administrasyon ni anhing presidente Noynoy Aquino ug ang China nga magdungan og biya ang ilang mga barko sa Scarborough Shoal, pero Pilipinas ray nituman, mga barko sa China padayong nibabag sa shoal hangtod karon; ug

•Bugti sa iyang kamahigalaon sa China, si kanhi presidente Rodrigo Duterte gipasaligan niadtong 2016 og $24 bilyones nga puhonan og hinabang apil ang pagtukod sa Mindanao Railway Project (MRP), pagkahuman sa termino ni Duterte wala ray 5% sa gisaad nga puhonan ang natuman ug walay bisan usa ka haligi sa MRP nga nibarug.