EDITORYAL - Peligro sa publiko

Sa nanglabay nga mga semana, dunay nanggawas nga mga makapabalakang balita bahin aning mga nadiskubrehang mga hazardous, infectious nga mga hospital wastes o mga basurang gikan sa mga tambalanan o klinika dinhi sa Sugbu.

Ang uban ani didto na nakit-an sa kadagatan sa Mactan Channel. Dunay nakit-an duol sa North Bus Terminal sa Mandaue City, aduna say report nga mga basurang sama niini nga naabot na didto sa Isabel, Leyte.

Dili palang dugay naa say report nga dunay mga susama ani nga basurang nakit-an sa kadalanan pipila ka mga lungsod sa Probinsya sa Sugbu partikular ani sa Tabogon .

Hinuon, kadtong sa Isabel gikatahong padung gyud kadto sa usa ka lisensiyadong treatment, storage and disposal facility, apan naalarma gihapon ang mga opisyales sa ilang probinsya ug mireklamo batok ani.

Kaning maong mga basura dili ni ordinaryong biya sa mga tawo, kay gikan kini sa mga tambalanan o klinika nga duna gyuy potensyal nga nagdala og mga kagaw o infectious diseases kay kini mga gapas, dugo, gasa, syringes, parte sa lawas sa tawo ug daghan pang uban nga peligroso kaayo sa tanan.

Para sa kasigurohan naa tay Ecological Solid Waste Management Act (RA 9003), o Toxic Substances and Hazardous and Nuclear Wastes Control Act (RA 6969), Clean Air Act (RA 8749) ug ingon man Sanitation Code of the Philippines (PD 856).

Naa pa gyuy mga nagkalain-laing kamandoan bahin ani gikan sa DOH ug DENR nga nagmando sa mga pasilidad, hospital, pabrika ug uban pa sa hustong pag-dispose sa ilang mga basura o biya.

Kuwang sa monitoring ug tracking kun asa gyud padung ang mga basura kun natarong ba og hipos subay sa balaod.

Ikaduha kuwang og mga tukmang pasilidad para mohipos ani nga dili kinahanglang ibiyahe pa og layo nga kuyaw hinuon nga malabay na hinuon bisan asa ang basura kun magbinuang ang haulers ani.

Daghan na ta og balaod, gani sobra-sobra na tingali, kuwang lang gyud sa implimentasyon ang mga probisyon aning mga balaora ug tungod ani nabutang na hinuon sa peligro ang publiko.