EDITORYAL — Nibahar ang China?
Sa usa ka talagsaong hitabo, usa sa mga inilang Chinese academic ang nisugyot nga tugotan sa Pilipinas ang mga panagatan sa China nga makapanagat sa sulod sa 200 nautical miles exclusive economic zone (EEZ) sa Pilipinas.
Siya si Shen Dingli , sakop sa academic committee sa Beijing-based Grandview Institution ug professor sa Fudan University . Dili siya ordinaryong molupyo lang sa China.
Ang iyang sugyot, tugotan ang mga Chinese fishing boats makapanagat basta molukat sila og fishing permits gikan sa Pilipinas isip pamaagi daw nga kompromiso aron mahunong na ang tension sa South China Sea.
Dili ang tibuok SCS ang giangkon sa Pilipinas, kondili ang West Philippine Sea lang nga sulod sa 200 nautical miles EEZ sa Pilipinas.
Pero ang sugyot ni Shen niadtong Nobiyembre 16, 2026 atol sa Manila Dialogue on the South China Sea , iya-iya ra to ug dili posisyon sa gobiyerno sa ilang nasud.
Giangkon niya nga tungod sa kadako sa populasyon sa China, dako kaayo ang panginahanglan nila sa pagkaon. Ang iyang sugyot dunay pakapin nga panawagan nga kinahanglang respetuhon ang maritime rights sa Pilipinas.
Walay nasayud kung unsay iyang tumong ug kung unsa iyang makuha gikan sa iyang pamahayag ug kung unsa iyang dangatan o reaksyon sa ilang gobiyerno.
Nagpasabot sab kini nga bisan ang mga eksperto sa China posibleng parehas og baruganan ni Shen, apan mahadlok lang motingog.
Apan makapahibulong ang iyang motibo sa pagpagawas sa maong ideya, dili moari sa Pilipinas si Shen para motambong sa usa sa mga kalihokan sa ASEAN Summit kung wala kini bendisyon sa ilang gobiyerno.
Kay sa pagkakaron, ang China bisan nasayud nga wala silay legal nga basihan para angkunon ang WPS, nagpakabuta-bungol ug dili nila gustong dawaton ang 2016 Arbitral Tribunal Resolution nga nag-invalidate sa ilang pangangkon sa teritoryo sa Pilipinas.
Gigamit nalang nila ang ilang gidak-on, kusog ug impluwensiya dungan sa pagpaugat.
Ang SCS, ilabi na ang WPS, dako og bili para sa China dili lang sa seguridad sa pagkaon kondili sa estratehiko niining lokasyon padung sa Pasipiko.
Pero kung tinuod nga gipadala siya dinhi ug ang misyon mao ang pagtanom sa maong ideya, posibleng mao ni ang nakita sa gobiyerno sa China nga paagi aron molurang ang tensiyon.
- Latest















