Daw pahoy sa basakan

Gipanglantawan sa Philippine Chamber of Agriculture and Food, Inc. nga mahimo’ng mameligro ang kahimtang sa pamatigayon sa Pilipinas human ang ubang nasud sa ASEAN, sama sa Thailand, Malaysia ug Cambodia, nakakuha og zero-tariff concession gikan sa Amerika sa ilang mga nag-una’ng commodities.  Pabilin nga adunay giimponer nga 19% tariff sa produkto nga i-export unya sa Pilipinas ngadto sa Amerika. Daw kulang sa diskarte ug abilidad ang atong liderato mao nga wala kini panumbalinga sa Amerika. Haum ni’ng kahimtanga ang panultihon nga, “Wala’y abilidad nga gikinahanglan ang pahoy nga gibutang sa basakan.”  Madahaan!

Temporaryo’ng programa

Naglaraw ang Department of Education (DepEd) nga abangan niini ang nasirado nga mga pribadong tulonghaan ug uban’g wala magamit nga mga luna aron matubag ang kakulangon sa mga classrooms sa nasud.  Bisan tuod kon adunay punto kining maong laraw, kini temporaryo nga solusyon lamang.  Ang nakaparat lang kay sagad ra ba sa temporaryong solusyon, makahimo hinoon og malungtaron nga suliran.  Kay matud pa sa pagya-komedya, “Walay sama ka permanente sa usa ka temporaryo nga programa sa gobyerno.”  Muleeng!

‘Lugaw-lugaw’ lang ‘sa

Gimando ni Presidente Marcos, Jr. sa uban usab nga mga ahensya nga kunhoran ang kantidad sa mga mateyales sa proyekto bale og 50% aron mahasubay kini sa matuod nga presyo sa merkado.  Gituohan nga ang maong inisyatibo,gawas nga makapakunhod sa kantidad sa mga proyekto, makapa-huyang usab sa kurapsiyon.  Dili gihapon segurado nga mapakgang ang kurapsyon kay daghan ang paagi sa mga salbahis aron maka-sakiyo sa kwarta sa gobyerno.  Mapareha lang unya kini sa panahom sa negosyante’ng intsik nga, “Lugaw-lugaw lang sa ‘ta karon kay gamay pa man ganansiya.”  Ateerr!

 Kalag-kalag season

Samtang nagsingabot na ang Undas, namuklad usab ang mga bulak sa mga tindahan sa Carbon Public Market ug midagsa usab ang mga Cebuanos aron mopalit og lab-as nga mga bulak ug kandila alang sa ilang mga minahal nga mitaliwan.  Karaan nga tradisyon kini nga gitamod panahon sa Kalag-kalag.  Gituohan nga gibuhat kini sa tawo dili lamang sa paghatag respeto kon dili, tungod sa pagmahay ug kamingaw sa ilang mga minahal nga mitaliwan.  Haum niini ang panahom nga, “Mas daghan ang madawat nga bulak sa mga minatay kay sa mga buhi, kay mas bug-at ang pagbati sa pagmahay ug pagbasol kay sa pagka-mapasalamaton.” Fezteleern!

Dili mohatag og collateral

Sumala pa sa Chase Bank, ang bangko nga gipanag-iya sa JP Morgan, nagkadaghan nga ang mipili nga cash or kwarta nga lang ang ilang i-gahin isip ilang retirement fund tungod kay wala na’y kaseguroan ang pension funds.  Mas daghan na diay ang buot nga hiposon na lang nila ang ilang kwarta sa alkansiya’ng baboy-baboy kay sa ideposito sa bangko.  Makapahinumdum sa tigulang nga miadto sa bangko kay buot unta mo-loan.  Gipangayoan ang tigulang og collateral ‘aron kuno naa’y kaseguroan ang bangko nga mabayran’.  Niini misulinga ang tiguwang sa pag-ingon nga, “Ngano lage kon magdeposito og dako kaayo nga kantidad, dili man lage mo mohatag og collateral.” Pagkatoytoy!