Unsa man ang birtud?

Ang birtud mao ang pagkaanad sa paghimo og maayo samtang ang pag-anad sa paghimo og dautan mao man ang bisyo. Ang makanunayong paghimo og maayo makapahimugso sa birtud samtang ang makanunayong paghimo og dautan magbunga man og bisyo.

Mga matang sa birtud

1.  Tawhanong birtud

Lig-on nga kinaiya kun disposisyon, kahingpitan sa panghunahuna ug kabubut-on nga nagdumala sa atong lihok diha sa han-ay sa mga kaantigohan ingon man pagbati ug nidumala niini segun sa rason ug pagtuo. Ang tawo nga anaa sa birtud ang gawasnon nga naghimo og maayo. (CCC 1804). Nagpasabot kini nga  ang maong kinabuhi  gipuy-an sumala sa sukaranang moral.

Ang moral nga birtud mahimong makab-ot pinaagi sa tawhanong paningkamot. Bunga ug binhi sila sa maayong mga binuhatan kang kansang tumong aron magamit ang tanang galamhan sa tawo alang sa kahiusa sa Diosnon nga gugma.

Adunay upat ka mga tawhanong Birtud gitawag usab kini og Cardinal Virtues (CCC 1805-1809). Naglangkob kini ning mosunod:

A.  Kaalam/Kabuut (Prudence) Ang paglihok sa husto diha sa hustong higayon.

B.  Pagkamapugnganon (Temperance). Pagpugong sa kaugalingon labina ngadto sa mga kahinam ug kailibgon nga kalibutanon. Ang kabubut-on maoy nidumala sa tanang lawasnon ug kailibgon ug nipanton niini segun sa bisan unsang madawat ug makatarunganon.

C. Kalig-on- (fortitude) Pagpabilin nga lig-on ug makanunayon diha sa pagpangita sa bisan unsang maayo, pagpakigbatok sa pagsulay, pagbuntog sa kahadlok bisan ang kahadlok sa kamatayon. Kaisog ug kalig-on diha sa pagsagubang sa mga pagsulay ug kalisdanan. Andam ug tagana ang kaugalingon bisan gani sa pagtahan sa kaugalingong kinabuhi alang sa mas makiangayon nga tumong.

D. Kaangayan- (Justice) Ang pagahatag kun unsay husto ug matarong. Ang paghatag kun unsay angay ug alang sa Dios ug sa atong isigkaingon. ang kaangayan alang sa Dios ang pagatawgon og Birtud sa Relihiyon. Ang kaangayan ngadto sa isigkaingon mao man ang pagtahud sa ilang katungod ug pagpasulabi sa kaayohan alang sa kinabag-an ug dili lamang sa kaugalingong kaayohan.