EDITORYAL - 13 ka tuig, way natukod bisan usa

Walay bisan usa ka housing unit para sa mga biktima sa super typhoon Yolanda sa Bogo City ang nakompleto human sa 13 ka tuig na nga nilabay. Ang maong bagyo nikuso-kusog sa Northern Cebu ug sa ubang bahin sa Eastern Visayas niadtong Nobiyembre 2013.

Dunay gigahin ang gobiyerno nga P217.48-million gikan National Housing Authority (NHA). Gani ang NHA ug ang Bogo City government nipirma og kasabotn atong Marso 2019 para sa pag-ugmad sa relocation site ug pagtukod og 750 ka housing units ubos sa NHA Yolanda Permanent Housing Program.

Karon ang pangutana, hain naman napadulong diay ang pundo ani?   Natulog lang ba ni sa bangko?

Matud pa sa report, gi-flag ni karon sa Commission on Audit kay ang NHA nigahin naman og P217,476,218,45 nga pundo nga itagi-tagi og hatag basi sa project milestone, o basis a nahuman nga trabaho nga na-validate sa NHA.

Ang siyudad maoy mangita sa mga materyales, goods ug mga serbisyo subay sa Republic Act No. 9184, o  Government Procurement Reform Act. Unya ang NHA funds higpit nga gisultihan nga gamiton lang kini para sa aprubadong program of work ug detailed engineering design.

Niadtong Oktobre 2021 nadawat na sa Bogo City ang P32,621,432,92 nga pundo gikan sa NHA isip 15% mobilization ug advance payment para sa pagtukod sa 750 fully developed lots ug housing units diha sa St. Vincent Ferrer Homes 2 sa Barangay La Paz.

Pero asa naman ning mga balaya? Nganong wala may nakitang bisan usa ka balay nga natukod ang COA hangtud Disyembre 31, 2025? Nga unta, nahuman naman kining tanan unta karong panahona?

Dunay mga rason ang kagamhanan sa Bogo bahin ani, nagkaproblema daw sa legal kay nagaway-away daw ang mga heirs sa yuta ug naabot na sa korte, gawas pa ana naay mga work suspension orders maong wala gyuy kalamboan sa proyekto.

Pero husto ba ni nga rason? Trese ka tuig nag-antos ang mga apektado sa maong bagyo, hangtud karon wala pa gihapoy bisan usa ka balay nga napabarog?

Dili ba diay mahimong pangitaan og paagi kaning mga problemang nitumaw?