Mapiit sa budget
Haw-ang ang desisyon sa Korte Suprema sa pagbasura nga unconstitutional ang 2024 ug 2025 budget ug ang kabahin sa 2026 budget kon walay makasohan sa pagbinuang sa buhis sa katawhan ug kon walay mauli sa dul-an tunga sa trilyon ka pesos nga gipaburot sa Kongreso.
Kutob na ba lang ta sa panghupaw? Nga posibleng walay masilotan ug walay bisan usa ka dako nga mabalik sa nasudnong panudlanan sa gihulagway nga labing kurakot nga mga budget sa niaging tulo ka sunudsunod nga tuig ubos sa administrasyon ni Presidente Ferdinand Marcos Jr.?
* * *
Mahimo tang magsugod sa tulo ka lakang:
Pag-ila kinsa ang mga nagmaniobra sa budget ug kinsa ang nakapahimulos (tinuod bang pasangil ni Bise Presidente Sara Duterte nga silang kanhi House Speaker Martin Romualdez ug kanhi Kongresista Zaldy Co ang nagbuot);
Pagsusi duna ba gyoy kinawatay nga nahitabo, unsay mga balaod nga nalapas ug unsaon sa pagbawi ang kuwarta; ug
Pagbantay sa mga kongresista ug mga senador aron nga dili na masubli ang pangabuso sa 2027 ug sa umaabot nga katuigan.
* * *
Wala mosumiter ang House of Representatives ug Senado og dokumento nga mo-detalye unsay nahitabo sa mga deliberasyon sa bicameral conference committees sa niaging tulo ka tuig. Pero mahimong sugdan ang pakisusi sa duha ka binuang sa 2025 budget:
Una, ang P142.7 bilyones nga insertion nga giingong gipasiugdahan ni kanhi Senate President Chiz Escudero; ug
Ikaduha, ang P100 bilyones nga budget insertion nga giangkon ni Co nga gisugo ni Marcos Jr. pero gipasangil ni kanhi Undersecretary Roberto Bernardo sa Department of Public Works and Highways ngadto nilang kanhi Budget Secretary Amenah Pangandaman, kanhi Executive Secretary Lucas Bersamin, kanhi Education Secretary Trygve Olaivar ug kanhi Presidential Legislative Liaison Officer Adrian Bersamin.
* * *
Dugang mahimo sa nagpakabana nga mga magbubuhis:
Pag-awhag sa Commission on Audit sa paghimo og fraud audit sa kuwarta, aktuwal nga mga transaksiyon sa unconstitutional nga mga gasto, mga pundo nga naluwatan ni kinsang mga opisyal, mga proyekto nga gipundohan ug ang niresulta nga alkanse sa gobyerno; ug
Pagpasaka og kaso sa Ombudsman aron mapalig-on ang mga kaso, mailhan ang responsableng mga opisyal, ma-preserbar ang gikinahanglang mga dokumento ug makiha ug masilotan ang mga sad-an.
* * *
- Latest
