EDITORYAL - Komusta ang super health centers?

Kumusta man kining gipangtukod nga mga ‘super health centers’ sa tibuok nasud nga ang nakabutang sa rekord kompleto na og matud operational na.

Apan nasuta matud pa imbestigasyon sa Independent Commission for Infrastracture nga giporma ni Presidente Ferdinand Marcos Jr. nga ang 300 ani dili tinuod nga nakaserbisyo na sa mga kabus nga maoy target nga tabangan.

Kay ang uban ani nila, bisan kuryente o linya sa tubig wala, matud pang Health Secretary Ted Herbosa atol sa hearing sa ICI kagahapon, Biyernes, Oktobre 17.

Kaning super health centers mas dako ug kompleto unta og gamit kun itandi sa mga regular health centers sa mga barangay, kaya ani nga modawat og mga pasyenteng dili kinahanglang adto gyud patambalan sa mga ospital.

Gisugdan kini pagpatukod sa kasamtangang administrasyon niadtong 2021.

Ang DPWH, ubos sa provision sa 2025 General Appropriations Act mao ang motukod ani apan walay direktang kontrol ang DOH. Gawas sa DPWH dunay partisipasyon ang DOH ug ang mga local government units sa operasyon ani.

Sa 878 ka mga super health centers nga gipundohan sugod 2021 pinaagi sa Health Facility Enhancement Program, ang DOH miingon nga 196 ang operational, 17 partially operational ug 365 padayun pang gitukod basi sa preliminary data sa maong ahensiya.

Samtang ang dunay kontrol sa imprastraktura mao ang DOH, ang mga LGUs ang maoy responsable  sa pagkompleto sa mga gamit, pagkuha og mga doktor, nurses, midwives ug pharmacists, apil sab ang pagsigurong duna kini kuryente ug linya sa tubig.

Daghan sa mga hilit nga mga probinsya ang nagkinahanglan ani nga matang sa pasilidad kay gawas nga layo ang mga dagkong tambalanan, mahal sab ang bayad.

Maayo tingaling bukikion sab kini og imbestigar sa ICI kay usa sa garantiya sa Konstitusyon ang pagsigurong maatiman sa gobiyerno ang panglawas sa katawhan.