May mga salita talagang bigla na lamang sumasabog sa social media. Sa loob lamang ng ilang araw, mula sa pagiging hindi pamilyar sa marami, naging bahagi na ito ng mga meme, biro at usapan sa kanto. Isa na rito ang “esmiringhoy,” isang salitang Bisaya na nag-viral matapos mabanggit sa isang programa sa telebisyon.
Pero sa likod ng tawanan at kaliwa’t kanang meme, may mas malalim na usapin na dapat pag-isipan.
Ang nakakalungkot, mas naging interesado ang publiko sa kakaibang tunog ng salita kaysa sa tunay na problemang inilalahad ng nagreklamong asawa. Ang usapin kasi ay hindi lamang tungkol sa “esmiringhoy.” Ito ay tungkol sa pagkasira ng isang relasyon, kawalan ng tiwala, pagtataksil at paghihiwalay ng pamilya.
Karaniwan na sa panahon ng social media na ang seryosong isyu ay nagiging katatawanan kapag may isang salita o eksenang pumukaw sa interes ng netizens. Mabilis tayong matuwa, mabilis magbahagi ng meme at mabilis magpatawa. Ngunit minsan, nalilimutan natin ang totoong kuwento sa likod nito.
Sa kabilang banda, may magandang naidulot din ang kontrobersiya. Dahil sa “esmiringhoy,” nabigyan ng pansin ang ilan sa mga salitang rehiyonal na hindi pamilyar sa marami. Napatunayan din na mayaman ang wikang Pilipino at hindi lamang umiikot sa mga salitang ginagamit sa Kamaynilaan. Sa katunayan, lumabas pa na matagal nang umiiral ang naturang salita at nakatala na sa mga lumang talasalitaan ng mga Bisaya.
Subalit dapat maging maingat. Ang bawat salitang nagmumula sa rehiyon ay bahagi ng kultura at identidad ng mga tao. Hindi ito dapat basta gawing katatawanan o maliitin dahil lamang bago ito sa pandinig ng iba.
Ang “esmiringhoy” ay higit pa sa isang viral na salita. Isa itong paalala kung paano kayang baguhin ng social media ang direksyon ng isang usapan. Mula sa seryosong suliranin ng mag-asawa, nauwi ito sa pambansang katatawanan.
Ngunit marahil ang pinakamahalagang tanong ay hindi kung ano ang ibig sabihin ng “esmiringhoy.” Kundi kung bakit mas madalas tayong naaaliw sa isang salita kaysa natututo sa aral ng kuwentong pinagmulan nito.