China di kasaligan

Abril 8, 2012: Nakit-an sa surveillance plane sa Philippine Navy (PN) ang walo ka Chinese fishing vessels nga nagpundo sa lagoon sa Scarborough Shoal, 124 nautical miles gikan sa Zambales ug busa nahimutang sulod sa 200-nautical-mile exclusive economic zone sa Pilipinas.

Abril 10, 2012: Gisusi ang fishing boats sa BRP Gregorio del Pilar sa PN ug nasakpan ang mga mangingisda nga ilegal nga nanguha og corals, giant clams, ug live sharks. Dihang dakpon na unta ang mga mangingisda, niabot ang duha ka Chinese Marine Surveillance ships ug nagpataliwala sa Philippine warship ug Chinese fishing vessels aron pagbabag sa pagdakop.

Aron paghupay sa tensiyon, gipasibog ni Presidente Noynoy Aquino ang BRP Gregorio del Pilar ug gipulihan sa sibilyan nga mga barko sa Philippine Coast Guard (PCG) ug Bureau of Fisheries and Aquatic Resources (BFAR). Pero ang China nipadala og dugang coast guard ug maritime militia vessels.

Sa nisunod nga duha ka buwan (hangtod Hunyo 2012), dugang mga barko sa China nibabag sa baba sa lagoon ug wala makasulod ang mga barko sa Pilipinas aron unta pagpatuman sa balaod sa atong kaugalingong teritoryo. Gibabagan sab sa China ang atong mga saging ug pinya ug gidid-an ang mga turista pagbisita sa Pilipinas.

Hunyo 2012: Nagpataliwala sa away ang Estados Unidos. Nakab-ot ang kauyonan nga magdungan pagbiya sa Scarborough Shoal ang mga barko sa Pilipinas ug China.

Hunyo 15-16, 2012: Nituman ang Pilipinas. Nibiya ang mga barko sa PCG ug BFAR. Pero nagpabilin ang mga barko sa China. Gibutangan nila og physical barriers ug rope lines ang baba sa lagoon ug gidid-an ang Pilipinhong mga mangingisda sa pagsulod sa naandan ug labing abunda nga tinubdan sa isda sa WPS.

Enero 2013: Gikiha ni Aquino ang China atubangan sa Permanent Court of Arbitration (PCA) sa The Hague sa Enero 2013. Kay napamatud-an sa insidente sa 2012 nga walay kapuslanan ang direktang pakigsabutsabot ug ang pagtuo sa bisan unsang saad sa China.

Hulyo 2016: Gideklarar sa PCA nga sakto si Aquino, ang Pilipinas maoy tag-iya sa tibuok WPS ug nga walay sukaranan sa kasaysayan ang binuang nga nine-dash line pag-angkon sa dakong bahin sa South China Sea.