Abunda ang mga timaan nga binuangan gihapon sa administrasyon ni Presidente Ferdinand Marcos Jr. ang 2027 budget. Nga wala sila mauwaw ug dili sila motagam bisan gideklarar sa Korte Suprema nga unconstitutional ang 2024 ug 2025 budget ug kabahin sa 2026 budget.
Mga timaan sa palusot sa bersiyon nga napasar sa House of Representatives: Gipaburot ang budget sa distrito ni House Majority Leader Sandro Marcos, anak sa presidente, gikan sa P400 milyones ngadto sa P4.8 bilyones; ug gisukip ang kapin 7,000 ka proyekto nga balor og P190 bilyones.
* * *
Nipasalig ang mga senador nga ilang tangtangon ang tanang mga tambok nga gipapilit sa mga kongresista aron nga ang budget sunod tuig motuman sa 1987 Constitution ug sa bag-ong mga lagda nga gitakda sa bag-ong desisyon sa labawng hukmanan.
Samang pasalig ang giluwatan sa mga senador sa nangaging katuigan. Ambot naabtikan ba lang sa mga kongresista, o napiskan sab sa makalilisang nga tentasyon sa pork barrel, ang nagbusdik nang daan nga bersiyon sa House gisapawan pa g'yud og dugang luod nga insertions sa mas hangol nga mga senador.
* * *
Labaw sab ta nga dili kasalig sa presidente. Kinsa nagpahilas-hilas og pangasaba sa mga senador ug mga kongresista tungod sa P1.7 trilyones nga flood control scandal sa walay pagpasabot nganong iyang gipirmahan ang mga budget sa niaging tulo ka tuig nga maoy nitugot sa grabeng kinawatay.
Mao nga dili ta makapaabot sa presidente nga mo-veto bisan sa mga probisyon nga klarong nilubag sa iyang gisugyot nga budget. Kay iyang mga alyado ang nagpalusot ug makapahimulos.
* * *
Nagpakabana nga mga magbubuhis na lang ang atong paglaom. Atong suportahan ang People’s Budget Coalition ug ubang mga grupo sa ilang pagdemanda sa mga dokumento nga gitagoan sa mga kongresista ug pagbantay nga ablihan sa publiko ang tanang deliberasyon sa mga senador.
Dakong tabang ang desisyon sa Korte Suprema. Nga nagdili sa bicameral conference committee sa paghimo og ilang kaugalingong budget ug paglumpong sa pundo nga walay klaro unsay mga proyekto nga gastohan. Mahimong dili na mabawi ang binilyon ka pesos nga nausik sa mga budget sa 2024, 2025 ug 2026. Dili ta mosugot nga mapun-an og dugang kawat sa 2027.
* * *