Korte Suprema: Judicial review o overreach?
Hindi maaaring palitan ng Korte Suprema ang Kongreso sa paggawa ng pambansang badyet. May kapangyarihan itong magpawalang-bisa ng unconstitutional na batas. Ngunit may hangganan ang judicial review. Kapag ang hukuman na ang nagdidikta ng patakaran sa paggastos, dapat itanong: constitutional oversight pa ba ito, o judicial overreach?
Sa desisyon tungkol sa 2024, 2025 at 2026 budgets, idineklarang unconstitutional ang 2024 at 2025 budget laws dahil sa pagtaas ng appropriations, at pinawalang-bisa ang ilang probisyon ng 2026 budget. Bilyun-bilyong piso ang sangkot, ngunit nakataya rin ang separation of powers.
Malinaw ang Article VI: sa Kamara nagmumula ang appropriations bill; maaaring mag-amyenda ang Senado; may veto power ang Pangulo. Ipinagbabawal ang pagtaas ng appropriations lampas sa rekomendasyon ng Pangulo para sa government operations. Sa Article VIII nakasalig ang judicial review.
Iginiit ng Korte na saklaw ng constitutional ceiling ang programmed at unprogrammed appropriations. May dahilan ang paghihigpit: hindi dapat maging taguan ng lump-sum allocations ang standby funds. Ngunit ang pagkakaiba ng regular at contingent spending ay nagtataas ng tanong tungkol sa saklaw ng limitasyong iyon.
Mas matindi ang usapin sa safeguards. Ayon sa Korte, dapat unahin ang programmed expenditures sa paggamit ng bagong kita, maliban kung may matibay na dahilan para sa unprogrammed spending. Proteksiyon ba itong kinakailangan ng Konstitusyon, o pagpili ng fiscal priorities na dapat gawin ng Kongreso?
Hindi ito pagtatanggol sa pork barrel, ghost projects o korapsyon. Kailangang papanagutin ang lumabag. May karapatan ang Korte na magtakda ng remedyo laban sa unconstitutional spending. Ngunit ang remedyo ay dapat nakaugnay sa paglabag, hindi maging pagkakataong magbalangkas ng sariling budget policy.
Hindi maaaring gamiting panangga ng Kongreso ang power of the purse laban sa judicial scrutiny. Ngunit maaari ring kuwestiyunin ang pangangatwiran ng Korte. Ang checks and balances ay pananggalang sa pang-aabuso, hindi pahintulot na akuin ang tungkulin ng ibang sangay.
Dapat malinaw: ang judicial independence ay hindi lisensya sa judicial supremacy. Ang paglaban sa katiwalian ay dapat kaakibat ng paggalang sa Konstitusyon. Walang sangay na higit dito. Hindi sapat na tama ang layunin; dapat tama rin ang kapangyarihang ginagamit upang makamit iyon.
- Latest
