Lapad nga pangandam vs El Niño

CEBU, Philippines — Para makadugang pangtabang alang sa mga mag-uuma ug mananagat, ang Probinsiya sa Sugbo nisugyot og P354.82 milyones nga pundo alang sa agrikultura sa 2027, taliwala sa hulga sa taas1 nga hulaw nga mahimong idulot sa Super El Niño.

Ang maong kantidad nagrepresentar og 142 porsiyentong pagsaka kumpara sa miaging pundo sa sektor.

Kabahin kini sa kinatibuk-ang P14.6 bilyones nga badyet sa lalawigan alang sa sunod tuig nga gisumite na sa executive department ngadto sa Provincial Board alang sa pagrepaso.

Ang tumong sa administrasyon sa probinsiya nga ang dugang pundo mopalig-on sa seguridad sa pagkaon ug pagtabang sa mga komunidad nga posibleng maapektuhan sa kakulang sa tubig ug pagkunhod sa produksiyon sa agrikultura.

“Because of the anticipation nato sa Super El Niño, we have to also think of that and make sure that we have sufficient budget para sa atong food security,” matud ni Gov. Pamela Baricuatro atol sa press briefing niadtong Oktubre 21.

“Karon ato gyud na gibutangan og budget para maka-augment ta sa atong mga farmers ug fisherfolk,” dugang sa gobernador.

Sa nangaging briefing, gipadayag ni Provincial Agriculturist Dr. Roldan Saragena nga adunay P53.021 milyones nga mga interbensiyon nga gitagana sa probinsya alang sa pagpangandam sa El Niño.

Naglakip kini sa insurance, tinubdan sa tubig, mga materyales sa pagtanom ug uban pang tabang sa sektor sa agrikultura. Matud ni Saragena, nakigpulong na ang probinsya sa mga city ug municipal agriculturist ug nakonsulta usab sa Philippine Atmospheric, Geophysical and Astronomical Services Administration (PAGASA) aron hisgotan ang posibleng epekto sa maong panghitabo sa klima.

Gilauman daan nga mas mabati ang epekto sa El Niño sa kataposang semana sa Nobyembre ug magpadayon hangtod sa unang semestre sa 2027.

Lakip sa mga lakang sa probinsya ang agri-fishery insurance program nga nagtumong sa pagpanalipod sa panginabuhian sa mga mag-uuma ug mananagat batok sa posibleng kapildihan tungod sa kalamidad ug kadaot sa produksiyon. Ang programa naglangkob sa 39,649 ka mag-uuma ug naghatag og coverage sa mga tanom sama sa humay, mais, saging, mangga, kape, kakaw, kamoteng kahoy ug mga utanon, lakip ang mga sakayan sa pangisda.

Ang probinsya maoy mobayad sa insurance premium sa mga kwalipikadong benepisyaryo. Matod sa nangaging pahayag ni Saragena, prayoridad ang mga mag-uuma nga nag-uma og tulo ka ektarya o ubos pa, ubos sa mga lagda sa programa. Niining tuiga, P34 milyones ang gigahin alang sa insurance.

Aron masiguro ang suplay sa tubig sa mga umahan, nagpatukod ang probinsya og gagmay’ng farm reservoir ug nagplano sa pagapud-apod og mga sudlanan sa tubig ug mga poso sa tubig. Upat ka farm reservoir nga adunay kapasidad nga 115,000 ka litro matag usa ang natukod sa Dalingding, Daanbantayan; Simala, Sibonga; Taba-ao, Tabogon; ug Kantabogon, Aloguinsan.  Nag-andam usab ang Provincial Agriculture Office og 116 ka gasoline-engine water pump nga adunay kapasidad nga 5.5 kilowatts ug 2,000 ka plastik nga drum nga makakupot og 200 ka litro matag usa.

Lakip sa ubang tabang ang 20 ka set sa gas-powered water pump nga adunay high-density polyethylene hoses, 25 ka walking-type agricultural tractor ug 25,500 ka sako sa organikong abono.

Alang sa pagpadayon sa produksiyon sa pagkaon, naglakip usab sa mga plano sa probinsya ang pag-apod-apod og 1.055 milyones ka sweet potato cuttings, 20,310 ka pakete sa nagkalainlaing liso sa utanon ug 2,000 ka punla sa kakaw.

Giduso usab ang Food Always in the Home (FAITH) program nga nag-awhag sa mga panimalay ug komunidad sa pagtanom og utanon.

Lakip sa mga giandam nga lakang ang pag-apod-apod sa mga tanom nga makalahutay sa uga nga panahon, sama sa monggos. Sa sektor sa pangisda, 212 ka payao o fish aggregating devices (FADs) ang gipangapud-apod sa mga siyudad ug lungsod aron makatabang sa mga kalihokan sa pagpangisda.

Dugang sa mga kagamitan sa pangisda, naglakip usab sa tabang ang 158,000 ka bangus fingerling ug 2,700 ka sako sa pagkaon sa bangus.

Nag-andam usab ang probinsya og mga lakang sa pagpugong sa mga peste sa agrikultura, lakip ang paghatag og mga pestisidyo nga dili makadaot sa kalikupan. – IBM BANAT NEWS