Giyam-iran lang

Gibalibaran sa Malacañang ang awhag ni U.S. President Donald Trump nga dili na unta motabang ang Pilipinas ngadto sa International Criminal Court.

Higala sa Pilipinas ang United States president, apan wa magduhaduha pagbalibad si Presidente Bongbong Marcos sa awhag ni U.S. President Trump.

Ang Philippine Ambassador to the United States nga si Jose Manuel Romualdez maoy mipasabot sa kadagkoan sa U.S. State Department nga ang Pilipinas sa pagka karon duna pay “residual obligations” ngadto sa ICC.

Si Presidente Trump miawhag sa mga kaalyadong nasud sa United States nga dili na suportahan ang International Criminal Court, kay tinguha ni Trump nga maayong bungkagon na ang ICC.

Apan gitataw sa administrasyon ni Presidente Marcos nga duna pay “residual obligation” ang Pilipinas sa ICC. Unsa ning gitawag og “Residual Obligation”?

Nagpasabot kini nga bisan og mibuwag na ang Pilipinas isip sakop sa International Criminal Court kaniadtong Marso 17, 2019, pero duna pa gihapon kini obligasyon sa ICC base sa gilatid sa Article 127 (2) sa Rome Statute.

Ang gipasabot niini nga bisan og mibuwag na ang Pilipinas sa ICC, apan duna gihapon kini obligasyon nga moabag sa mga kaso nga gihuptan sa ICC nga nahitabo sa wa pa mobuwag ang nasud sa International Criminal Court.

Gi-confirm pud ni sa Supreme Court sa Pangilinan v. Cayetano case kaniadtong 2021, nga matud sa labaw’ng hukmanan:

“The Court noted in a legal opinion (obiter dictum) that withdrawal (of membership) does not discharge a state from cooperating with ongoing proceedings or crimes that occurred while it was still a member state under Article 127 (2) of the Rome Statute.”

Sa ato pa, bisan og mi-withdraw na ang Pilipinas gikan sa ICC, duna gihapon kini obligasyon nga motabang kon dunay panginahanglan sa mga kaso nga nahitabo sa wa pa kini mobuwag sa ICC, kay nasugdan na man ang pag-file sa kaso sa wa pa mobuwag ang Pilipinas.

Pagkakaron, si kanhi Presidente Duterte tua pa gitanggong sa bilanggoan sa ICC tungod giatubang niyang kaso nga Crimes Against Humanities kabahin sa pagpatuman sa war on drugs.

Kining gitawag og Rome Statute nga maoy nagmugna sa ICC gikasabotan kini ug gipirmahan sa 125 ka nasud sa kalibutan. Kon dili makumbinser ni Trump ang kadaghanan sa mga lider sa maong mga nasud dili gyud magmalampuson ang iyang tinguha.

Usa sa kaayohan nga dunay ICC mao nga kon ang pagpangabuso sa usa ka lider sa nasud, nga dili hatagan og pagtagad sa ilang kagamhanan, ang ICC maoy mohatag og pagtagad niini ug imbestigahon ang hingtungdang opisyal.