Napriso tungod sa ilegal nga drugas

CEBU, Philippines — Niubos og gamay ang gidaghanon sa mga batang nakahimo og salaod (Children in Conflict with the Law o CICL) sa probinsya sa Sugbo sa unang tunga sa 2026 apan pabilin nga ang pagkalambigit sa illegal nga drugas maoy pinakadaghan og kasong natala karong tuiga sumala pa sa Cebu Police Provincial Office (CPPO).

Atol sa Hisgutan Ta media forum, si Police Lieutenant Ritchil Tesoro, hepe sa Women and Children’s Protection Desk sa CPPO, miingon nga adunay 105 ka kaso sa CICL nga natala gikan Enero 1 hangtod Hulyo 13, 2026.

Mas ubos og 2.78 porsyento kumpara sa 108 ka kaso nga narekord sa susamang panahon niadtong miaging tuig.

Bisan pa sa gamay’ng pagkunhod sa kinatibuk-ang ihap sa mga kaso, misaka ang mga kasong sa mga batang nalambigit sa ilegal nga droga.

Matud ni Tesoro, misaka og 34.09 porsyento ang mga paglapas sa Comprehensive Dangerous Drugs Act, gikan sa 39 ka kaso niadtong 2025 ngadto sa 54 ka kaso karong tuiga.

 Lakip niini ang mga kaso sa pagpanag-iya, pagbaligya ug uban pang kalapasan nga may kalabotan sa ilegal nga droga. Kapin sa katunga sa mga batang CICLs karong tuiga nalambigit ang kaso sa illegal nga drugas.

Sa ubang matang sa krimen, misaka ang mga kaso sa tulis gikan sa lima ngadto sa pito.

Mikunhod sad ang mga kaso sa batang nanglugos gikan sa 12 ngadto sa pito, apan dunay nalambigit sa homicide apan nimenus sab gikan sa lima ngadto sa tulo, ug sa murder gikan sa upat ngadto sa duha.

Gipakita usab sa datos nga kadaghanan sa mga batang nalambigit sa mga kaso nag- edad og 15 hangtod 17 anyos.

Abot og 35 ka mga krimen ang gikalambigitan og mga 17 anyos, gisundan 34 ka mga krimen nga mga 16 anyos ang nalambigit, ug 25 sab ka krimen nga binuhatan og mga 15 anyos. Duha lamang ka kaso ang nalambigit sa mga batang siyete ug 11 anyos.

Mga batang lalaki maoy naglangkob sa halos tanang kaso, diin 99 sa 105 ka CICL mga lalaki, samtang unom lamang ang mga babaye.

Miingon si Tesoro nga ang isyu sa mga batang malapason sa balaod nahatagan na usab og atensyon human sa bag-ohay lang nga insidente sa pagpamusil sulod sa eskwelahan sa Tacloban City nga nalambigit ang mga menor de edad.

Matod niya, ang bullying ug ang impluwensya sa social media maoy pipila sa mga hinungdan nga mahimong makatampo sa mapintas nga pamatasan sa mga bata.

Busa, giawhag niya ang mga ginikanan nga bantayang pag-ayo ang mga kalihokan sa ilang mga anak, ang ilang mga kauban, ug ang ilang ginabuhat sa internet.

Dugang niya, kinahanglan usab nga bantayan sa mga ginikanan ang mga pasidaan sama sa kanunay nga pagpanghulga, agresibong pamatasan, pagpangdaog-daog, pagdala og armas, sobra nga pagkapaling sa kapintasan o panimalos, kalit nga kausaban sa pamatasan, o pagpalayo sa ubang tawo.

Gipasiugda ni Tesoro nga bisan og ang maong mga timailhan dili awtomatikong nagpasabot nga mahimong mapintas ang usa ka bata, dili kini angayng pasagdan o ibaliwala.

Aron mapugngan ang krimen nga nalambigit sa kabatan-onan, nagpadayon ang CPPO sa pagpatuman sa nagkadaiyang intervention ug community-based programs.

Lakip niini ang Oplan Bisita Eskwela (BES) diin ang mga polis mobisita sa mga eskwelahan aron maghatag og mga lecture bahin sa kaluwasan ug mapalig-on ang pakiglambigit sa komunidad. Anaa usab ang Pito Laban sa Abuso, nga nag-awhag sa mga bata ug mga biktima sa abuso sa paggamit og pito aron dali silang makapangayo og tabang sa kapulisan.

Gipasiugda usab sa kapulisan ang A.N.A.K. Program sa Danao City Component Police Station nga naghatag og nagkadaiyang serbisyo alang sa mga batang nagpuyo sa kadalanan.

Anaa usab ang Project HUG sa Carcar City Component Police Station, nga nag-apod-apod og mga donasyon sama sa dulaan, sinina ug mga gamit sa pagtuon aron mapalig-on ang pagsalig sa mga bata ngadto sa mga pulis.

Lakip usab sa ubang mga inisyatibo ang house-to-house visits, barangay dialogues, mga kampanya sa pagpataas sa kahibalo sa mga bata, mga seminar bahin sa responsableng pagkaginikanan, ug mga case conference.