EDITORYAL — Cellphone ban

Gihisgutan ug gidebatihan karon ang kabahin sa pag-ban sa mga cellphones diha sa mga eskuylahan sa lungsod sa Dumanjug subay sa mando ni Mayor Guntrano ‘Gungun’ Gica  apan dili tungod sa nahitabong bayolenteng insidente sa usa ka eskuylahan sa Tacloban City sa miaging semana.

Sugod kagahapong adlawa, gidili na sa maong lungsod ang pagdala og cellphones sa mga eskuylahan. Kadtong masakpang magdala og cellphone sa eskuylahan, dili kini iuli kung dili mahuman ang school year.

Ang gusto ni Gica motutok lang ang mga tinun-an sa pagbasa, pagtuon sa ilang mga leksyon, pakig-uban sa ilang mga classmates imbes nga magsige og tuplok sa ilang mga cellphones.

Matud pa niya, kung dili ganahan ang mga ginikanan sa iyang polisiya, mas maayo pang pabalhinon og laing eskuylahan sa gawas sa lungsod sa Dumanjug ang ilang mga anak.

Kung buot hunahunaon dili dautan ang katuyoan ni Gica, kondili para gyud ni sa kaayohan sa kabataan sa ilang lungsod.

Husto ang giingon ni Gica, nga kinahanglang mas hatagan og taas nga panahon sa mga tinun-an ang ilang pagtuon ug dili ang ilang mga cellphones.

Kay sa balay palang gani, daghan na sa mga kabataan karon ang halos dili mapamalihugan og sugo sa ilang ginikanan, dili na motultol sa ilang adlaw-adlaw nga ginbuhaton sa panimalay, irritable ang uban ug nawala na ang maayong pamatasan.

Apan subo lang nga mao sad ni ang hinungdan nganong gahi kaayo og ulo ug badlungon ang ubang mga kabataan karon. Naungo na sa online games ug sa social media diin naay daghang mga binuang ug dili maayong pagtulon-an nga dili importante sa ilang pagtuon.

Ang cellphone mapuslan gyud og maayo, kun kaniadto 20 ka tuig na ang nakalabay gusto lang kini sa usa ka tawo o sa mga tinun-an mga mabatonan, apan karon dili na pwede.

Kay usa na kini ka panginahanglan karong panahon sa digital age ug artificial intelligence para sa ilang pagtuon, research, dugang impormasyon, kalingawan ug komunikasyon. 

Pinaagi aning polisiya ni Gica, bisan sulod sa mga oras nga naa sa eskuylahan ang mga bata makapahuway ilang utok sa cellphone ug makatutok sila sa ilang  pagtuon sulod sa pipila ka oras.