Plastik na bahay ibinida

Ipinakita kamakailan ng Department of Science and Techno­logy ang kauna-unahang modelong bahay sa bansa na gawa mula sa mga basurang plastik na pinatibay sa pamamagitan ng radiation. Makikita ang prototype sa compound ng DOST-Philippine Nuclear Research Institute sa Quezon City, kung saan itinayo ang maliit na istraktura gamit ang mga tile, brick at panel na pawang mula sa mga itinatapong plastik, lalo na ang mga sachet. Ginamitan ang proyekto ng prosesong Post-Radiation Reactive Extrusion o PREx. Sa pamamaraang ito, inilalantad muna ang pinaghalong plastik sa high-energy radiation, karaniwang electron beam, upang baguhin ang bonding ng polymer chains. Kapag nagkaroon ng mas matatag na inter-molecular links, tumitigas at lumalakas ang materyal kumpara sa ordinaryong recycled plastic na hindi dumaan sa radiation. Ayon sa mga pag-aaral ng International Atomic Energy Agency, hindi nagiging radioactive ang materyales dahil hindi sapat ang enerhiya ng electron beam para “i-activate” ang plastik. Pagkatapos maradiate, dadaan ito sa extrusion upang maging tiles o panel na may mas matibay na istruktura.

Ang proyekto ay saklaw ng programang NUTEC Plastics ng IAEA na layong bawasan ang plastic pollution sa pamamagitan ng nuclear science. Isa ang Pilipinas sa mga aktibong kalahok, lalo na’t kabilang tayo sa mga bansang pinakaapektado ng tambak ng sachet waste sa Asya. Ayon kay DOST-PNRI Director Carlo Arcilla, ligtas hawakan ang mga materyales, at hindi naiiba sa prosesong ginagamit ng mga ospital para i-sterilize ang ilang kagamitan. Sa presentasyon, sinabi ni DOST Secretary Renato Solidum Jr. na dapat mabago ang tingin ng publiko sa plastik. Kung makikita ito bilang materyal na may halaga, maaaring maging bagong industriya ang pagproseso ng basurang plastik tungo sa konstraksyon. Aniya, ang prototype house ay patunay na magagamit ang nuclear technology bilang praktikal na solusyon para mabawasan ang basurang bumabara sa estero at dagat.

Sa kabila ng potensyal, marami pa ring tanong na hindi sinasagot. Hindi pa malinaw kung magkano ang magiging gastos para sa isang aktuwal na bahay na gawa sa PREx materials, o kung magiging abot-kaya ito para sa karaniwang pamilya. Bagaman basura ang pangunahing pinanggalingan, hindi mura ang radiation facilities tulad ng electron beam accelerators, at kailangan din ng mataas na konsumo sa kuryente. Kung hindi mapapababa ang gastos sa pagproseso, baka hindi rin gaanong bumaba ang presyo ng mga materyales. Isa ring mahalagang usapin kung gaano ito katibay sa harap ng mga panganib na karaniwan sa Pilipinas tulad ng bagyo, lindol at matinding init ng panahon. Ang plastik ay mas mabilis uminit kaysa semento, kaya kung walang tamang insulation, posible itong maging mainit sa araw. Hindi rin malinaw kung fire-retardant ang materyales, dahil maraming uri ng plastik ang naglalabas ng toxic fumes kapag nasusunog. Maganda ang layunin ng proyekto at napapanahon sa lumalalang plastic pollution at kakulangan sa murang pabahay. Ngunit sa ngayon, prototype pa lamang ito at nangangailangan pa ng mas masusing pagsusuri, mas malinaw na datos, at standard testing bago maikonsiderang praktikal na tirahan para sa mga Pilipino. Kung mapapatunayang ligtas, matibay, at abot-kaya, malaki ang puwang nitong maging bagong pag-asa, hindi lamang sa usapin ng basura kundi maging sa pangarap na magkaroon ng sariling bahay ang maraming pamilya. Ngunit hanggang hindi nakukumpleto ang mga pag-aaral, dapat muna itong tingnan bilang simula ng inobasyon, hindi pa bilang solusyon na handang ipatayo saan mang sulok ng bansa.