EDITORYAL - Ready na ba sa El Niño?

Nasinati dinhi sa Kabisay-an ang grabeng kainit sa panahon, uga kaayo ang palibot ug mobugnaw lang kung mohaguros ang hanging habagat. Daan ng gipahibalo nga naay El Niño nga masinati karong mga bulana hangtud na unya sa unang kwarter sa sunod tuig.

Bisan naay El Niño, wala na magpasabot nga wala nay ulan nga mahitabo, naa gihapoy ulan apan dili na sama ka permanente sa naandang mga panahon nga wala ang maong phenomenon.

Sanglitanan ani ang nahitabo karong semanaha sa Luzon,  samtang dinhi sa Kabisay-an nagsige og init, sila didto sa Luzon adlaw-adlaw ang walay hunong nga pag-ulan maong gipanglunopan na ang lapad nga bahin sa mga lugar didto ilabi na sa Central Luzon ug sa NCR.

Bisan kadtong mga maayo pagkahimo nga mga flood control projects, bag-o man o daan wala na makasugakod tungod sa wala nay hunong nga pag-abot sa kusog nga bul-og sa tubig dala anang pag-ulan hinungdan nga daghang mga komunidad ang naapektahan.

Samtang nakasinati og menus nga pag-ulan karon dinhi sa Sugbu, kumusta man ang gihimo mga lakang sa nagkadaiyang mga local government units? Aron mamenus-menusan ang negatibong epekto niini sa halos tanang sector.

Kay didto sa Dinagat Island, nagdeklarar naman sila didto og state of calamity gumikan sa grabeng nasinating kainit sa panahon ug daghan sa mga tinubdan sa ilang mga tubig ilabi na kadtong gasalig lang sa gidaghanon sa ulan, naghinayhinay na og kahubas.

Dinhi sa Sugbu, kumusta kaha ang atong mga mag-uuma sa kabukiran, kumusta ang supply sa ilang tubig. Nanagana na ba kaha daaan ang ilang mga lokal nga opisyal para sila masuportahan ug dili maabot sa puntong motiyabaw na sila kay wala nay tubig?

Kung mahitabo na, uwahi na sad unya ang aksyon sa mga LGUs, sama sa panultihon, “Aanhin pa ang damo kung patay na ang kabayo?”

Karon palang unta, pinaspasay na ang gihimong mga proyekto para di mahutdan og tubig ang umahan kay seguridad ni sa pagkaon.

Daan ng apektado ang tanan sa krisis sa lana, dili na unta pun-an pa aning epekto sa El Niño ang maong kalisod tungod lang sa pagmika sa mga LGUs.