Tigdukdok nalang sa gavel (mallete)

Gikan sa labing gamhanang sa hawanan sa legislative, gihimo nalang nga tigdukdok sa gavel or mallete si Cebu City Vice Mayor Tomas Osmeña human sa naaprobahan ang ilang House Rules sa Konseho sa dakbayan sa Sugbo.

Gawas sa tigdukdok sa gavel, nagpabiling function sa bise mayor ang tigbuak sa tabla nga boto sa Sanguniang Panglungsod.

Gibarugan sa majority  igo ra silang nagsunod sa balaod, ang DILG Opinion No. 95, Series of 2025. Isip presiding officer, ang bise mayor kinahanglang magpabilin nga "neutral" ug dili mag-apil-apil sa lantugi sa mga regular nga konsehal, magpabilin siyang impartial o walay gidapigan.

Dili na siya makapirma sa mga iduso nga balaodnon. Sa laktod nga pagkaaaestorya giputlan na siya sa iyang hait nga mga kuko.

Wala kini palabya sa minoriya o sa oposisyon. Mireklamo sila nga gidalidali ang pagpasar sa maong lagda—pila lang ka oras sa wala pa ang sesyon gihatag ang kopya.

Ambot og ngano nga kon magdali ang mayoriya, makalimot man pud sila sa saktong proseso sa diskusyon. Kung ang tinguha puros ra gyud pag-align sa balaod, nganong gihikawan man sa igong panahon ang pikas kampo sa pagtuon niini?

Ang dinalian nga pagpalusot sa maong rules nagpakita nga gigamit sa mayoriya ang ilang numero aron seguraduhon nga walay makabalda sa ilang mga plano.

Dili nato ikalimod ang kamatuoran nga si Tomas  usa ka lig-on nga haligi sa pulitika sa Sugbo.

Ang pag-amendar sa House Rules usa ka straategic nga taming sa Barug-Kusug aron dili makasulod ang impluwensya sa bise mayor sa paghimo og mga polisiya. Depensa usab ni Konsehal Mikel Rama, kinsa maoy bise tsirman sa House Rules Committee, nga husto lang ang ilang gibuhat.

Base sa Korte Suprema (Zamora v. Caballero ug Javier v. Cadiao), ang bise mayor nagrepresentar sa tibuok siyudad, dili sa usa lang ka distrito, busa lahi ang iyang katungod sa pag-apil sa lehislatura.

Karon, ang gahom sa pagpadagan sa proseso anaa na sa kamot sa majority floor leader.

Alang sa mga nakasubay sa pulitika sa dakbayan sa Sugbo, dili na kini bag-o.

Ang House Rules kanunay nga mahimong hinagiban kon kinsay nagkupot sa mayoriya. Apan angay hinumduman sa atong mga opisyal: ang balaod gimugna aron magdala og hapsay nga serbisyo, dili aron gamiton sa pag-guba sa mga kaatbang sa politika..