"Basura Namo, Kaugmaon Nato"

Dili ikalimod nga usa ka talagsaon ug dako og potensiyal kining bag-ong lakang sa Kagamhanan sa dakbayan sa Cebu, ubos sa pakig-alayon sa Department of Education (DepEd), pinaagi sa programang “Basura Namo, Kaugmaon Nato.”

Ang pag-umol sa kapin 135 mil ka mga pampublikong tinun-an isip mga "Basura Warriors" usa ka maayong lakang sa pagtudlo og disiplina ug sayo nga kaamgohan (environmental awareness) sa atong kabataan samtang linghod pa ang ilang pangisip.

Pinaagi sa mga “garbage in a bottle” ug ang paghatag og insentibo nga gikan sa kagamhanan maghatag kini og dako usab nga tabang sa mga bata nga aduna silay magamit sa ilang pagtungha inay mahiadto ang tanan sa landfill nga labayan sa mga basura sa dakbayan.

Matud ni Mayor Nestor Archival nga adunay P500 million nga ggigahin sa ang kagamhanan alang sa waste management processing diin dinhi kuhaon usab ang insentibo sa mga tinun-an ug sa mga tawo nga makatabang sa pagsolbad sa problema sa basura.

Gani sa sunod tuig mogahin ang dakbayan og P50 milyones ngadto sa P100 million alang sa incentive.

Win-win solution kining inisyatiba sa Cebu City government kay gawas nga makatabang sa mga bata, mamahimong makadaginot usab ang syudad nga sa kasamtangan mogasto og kapin sa kwatro milyones ka pesos kada adlaw sa ilang paglabay og basura sa landfil didto sa lungsod sa Aloguinsan.

Maayo nalang nga mahiadto kini sa mga tinun-an ang kwarta ugaling masustineran kini ug seguradong molampos kining naasoyng programa sa dakbayan.

Ania ang pipila ka mga hagit ug punto nga angay hatagan og dinalian nga pagtagad sa atong mga opisyal: Ang 135,000 ka mga "Basura Warriors" dako og tabang sa segregation sa panimalay ug tunghaan.

Apan ang kinatibuk-ang solusyon kinahanglan magsugod sa mas estrikto nga pagpatuman sa balaod sa segregation sa matag barangay, ug ang pagpanubag sa mga dagkong establisemento nga maoy nag-unang tinubdan sa mga plastic waste.

Sa pagbansay sa mga bata sa paghipos sa basura, kinahanglan seguraduhon sa DepEd ug sa lokal nga kagamhanan nga luwas sila sa mga sakit ug dili mameligro ang ilang panglawas.

Ang paghimo sa kabataan isip kabahin sa solusyon usa ka dalaygong lakang aron sa pag-umol og mas disiplinado nga sunod nga henerasyon.

Apan unta, dungan niini, seryosohon ug paspasan sa kagamhanan ang pag-atiman sa dugay na ug dako nga labad sa ulo sa garbage disposal system sa Cebu City.

Ang disiplina sa kabataan kinahanglan tambalan og lig-on ug permanenteng imprastraktura sa waste management aron ang upat ka milyon ka pesos matag adlaw nga usik, mahimo nang tinuod nga limpyo ug hamugaway nga kaugmaon alang kanatong tanan.