Epekto sa krisis

KRISIS! Mao kini ang gikaintapan karon sa katawhan sa kalibutan. Mao kini karon ang nagpanghitabo nga napaka-karakara sa mga dagkong nasud. Daghang dagkong negosyo nga nangabangkrap. Mga negosyo nga dili nimo makwenta sa ordinaryong calculator ang kadaghan sa ilang puhunan ug kwarta.

Apan nganong dinhi sa Sugbo, kada lingi nato, aduna may mga konstruksyon nga daghan kaayo. Ngano man nga nagpunay mag pagpalapad kining mga dagkong tindahan? Ngano man nga ang mga mall wala man gilangaw, ug ang mga kahilayan nagpadayon man gani gihapon?

Kining mga Pilipino, dali ra gyud kaayo maka-adjust. Resilient. Makamao ra pud mogamit og komedya o humor bisan sa kalisud sa ekonomiya. Ug matud pa sa mga komedya, bisan pa niining krisis karon sa kalibutan, ang Pilipino wala kaayo nakugang, kay naanad na kuno ta moatubang sa krisis. Kay kada adlaw pirmi na ta daang krisis. Ug kun ang usa ka tawo naanad na sa usa ka butang, di na siya nimo mapataranta.

Naanad kita sa negosyong tindahan sa sari-sari. Sari-sari store culture. Bisan sa mga mingaw nga lugar, adunay mga sari-sari store. Aduna say mga lugar nga halos nagtupad-tupad ang mga sari-sari store. Naanad sab kita sa pagpangompra sa atong mga gikinahanglan pinaagi sa menudo. Butang o batasan sa Pilipino nga gikapanglingo-lingo sa ubang mga katawhan sa kalibutan. Giingong dili kaayo sophisticated ang atong mga negosyo dinhi. Konserbatibo ang atong pamaagi sa negosyo. Kun ang negosyo nato diri kulang sa puhunan, maila dayon kini sa usa ka pagtan-aw pa lang. Dili mosalir dinhi ang gitawag nga window dressing, diin ang usa ka negosyo mahimong panindoton pinaagi lamang sa presentasyon niini sa iyang libro apan dili mao ang tinuod nga sitwasyon sa panalapi, nga giingon usab nga maoy gigamit nga taktika sa mga dagkong negosyo sa gawas aron makadani og puhunan.

Naanad sab kita nga kun usahay makatigom ug gamay’ng kwarta, ato kining isulod sa bangko aron ideposito. Wala kita maanad nga mobutang sa atong gamay’ng sobra pinaagi sa pagnegosyo sa stocks nga dili nato makita o makuptan. Gani, giingong aduna pay mga senior citizens nato nga nagtinil sa ilang kwarta mismo sa ilang balay kay hasolan nga mag-adto-adto sa bangko. Mikunhod lang kini dihang migara usab ang mga tulisan.

Ug busa dihang mihagsa ang Lehman Brothers, AIG ug uban pang mga dagkong negosyo sa panalapi sa kalibutan, morag dili kaayo dako ang impact sa maong paghagsa tungod kay ang mga ordinaryong mga tawo wala man intawoy direktang investment sa maong mga negosyo. Hinuon, sa madugay ug madali, maapektahan ra gihapon kita tungod kay ubay-ubay man ang nangempleyo sa mga trabaho o kompaniya nga adunay koneksyon sa mga dagkong negosyo nga naapektahan sa kalibutanong krisis. Sama niining mga call centers kansang mga kliyenteng kompaniya didto sa gawas adunay mga negosyo sa maong mga financial centers.

Bisan kun dili direkta ang pag-apekto sa pagkahagsa sa ekonomiya sa atong daan nang anad sa krisis nga katawhan, tingali gikinahanglan usab nga mangandam kita karong daan sa pag-epekto niini sa mga negosyo dinhi diin nagsalig usab kita.

Alang sa inyong mga panahom, palihug email sa [email protected]. Daghang salamat.