Kamatuoran ug kagawasan

Usa ko ka pamilyadong tawo. Duna na gani ko’y duha ka apo. Kinsa ba ang wa kaagi og problema sa pamilya? Apan ang gibuhat ni Emmanuel Ponce grabe ka yawan-on. Sa tibuok nakong kinabuhi, wa ko magdahom mahitabo ni. Apan nahitabo gyud. Makahasol sa tanlag.

Sa akong bahin, kun grabe akong kalagot sa akong asawa ug mga anak, ang pinakadautan nakong mabuhat, mao ra gyud ang pagbiya. Unya ako dayong ihanduraw kun unsay mahitabo nila nga sila na lang. Ug kun unsa say mahitabo nako kun magpuyong mag-inusara. Unya mahimo dayon ning materyal sa akong mga sugilanon sa binisayang tabloids. Hapit siyam na ko ka tuig nga nagsulatan sa mga binisayang tabloids. Lingawlingaw o dibersiyon nako ni sa malaay nga trabaho sa pagpanglaban.

Kun ang asawa dautan og tratamento sa iyang bana, dili gyud lonlon dautan na lang ang asawa. Kay posible maayo man siya’s iyang mga higala. Kun ang anak dautan og tratamento sa iyang amahan, dili gihapon lonlon dautan ang anak. Kay posible maayo ang anak sa iyang mga higala. Mao ni ang kahimtang kasagaran sa usa ka problemadong pamilya. May mga managsuong dili magkadug-ol. Mora’g iring ug iro. May bana’g asawa nga dili magkaduol. May anak ug ginikanan nga di sab magkadug-ol. Maong sa panahon sa tingkaon diin mag-abot ang tanan sa talad kan-anan, panahon sa kagubot. Nasinati ni nako. Kay ikaduha kong anak sa mga ginikanan nga may napulo. Distansiya ug panahon maoy makaalim sa mga balatiang samaran.

Busa, sa ngalan sa kalinaw, ang mga miyembro sa pamilya angay usbon nila ilang relasyon sa usa’g-usa. Kun di ko nimo ilhong kapamilya, bisa’g higala na lang. Kay ang managhigala, maayo man sa usa’g-usa. Kun dili, ilha na lang kong laing tawo. Kay usahay, ang tawo maayo man sa usa ka estranyo. Puwede sab tratahon lang ko nimo nga usa ka hayop. Kay may hayop man nga gipakaon ug gipangga sa tawo. Apan sayon lang ni sultihon kay sa buhaton. Ug angay gyud natong atubangon ang kamatuoran.

Sa Bibliya, si Jesukristo nag-ingon “Ang kamatuoran naghatag og kagawasan.” Sa akong panabot ini, kun imong tagoan ang tinuod, wa kay kagawasan sa paglikay sa dautang linugdangan sa imong pagtago sa kamatuoran. Kun ilambigit ta ang pamilya Ponce ining pagtulon-an nga nahisgutan, silang tanan nagtago sa tinuod nga problema. Gibaliwala o gilimod nila nga dunay problema. Hangtud nilamay ang problema ngadto’s hingpit nga kalaglagan.

Segurado ko, way tawong gustong masubli tong hitaboa. Busa tun-an nato kun unsay nakapasilaob sa maong kalayo. Duna tay gitawag og hinungdan sa linugdangan. Susihon nato kun unsay hinungdan sa dautang linugdangan. Aron malikayan nga masubli ang maong dautang linugdangan. Makapangutana ta: Nganong gitugot sa Diyos ang maong hitabo? Ang kasagarang tubag: Ang Dios dunay maayong katuyoan. Unsa man ang maong katuyoan? Aron duna tay pagtulon-an nga makat-unan. Unsa man nang pagtulon-an?

Ang mga pulis maoy dapat mususi niana. Tungod kay sila ang nag-imbestigar sa hitabo. Naay psychologist ang buhatan sa pulis. Kun wa ko masayop, una, ilang tukion kun wa bay gitawag nga “foul play”. Kun wa ba patya ang tibuok pamilya sa laing tawo. Gani ang anak nga nahibilin, konsiderahon usab nga suspek. Unya kun segurado na ang pulis nga ang bana nga nagpakamatay maoy nipatay sa tanang biktima, silyado na ang kaso. Wa may angay ikiha ug ipapriso. Apan angay bang mohunong ang pulis dinhing tungora? Ako moingon nga dili. Kinahanglan mohatag sila’g rekomendasyon aron malikayan ang maong hitabo nga masubli pa.

Mapaubsanon usab ako nga mosugyot nga ang simbahan o mga relihiyosong grupo mohimo og ilang gawasnon nga imbestigasyon ug rekomendasyon. Hasta pud ang DOH, DSW, kapunongan sa mga Psychiatrist ug mga Psychologist, IBP ug tanang nagpakabanang mga NGOs. Tungod kay ang tawong may hilig sa pagpatay o paghikog, usa ka matang sa kahimtang nga gitawag og “psychiatric case.”

Way angay sawayon o kondenahon sa nahisgutang hitabo. Apan kun masubli pa kini, duna na gyud unya’y angay basolon.