EDITORYAL — Peligro gyud ang Climate Change

Ang nasinating mga landslides, paglapaw sa mga sapa ug pagkabya sa mga dagkong bawod  sa kadagatan padung sa mga panimalay sa kabaybayonan sa halos tanang bahin sa nasud atol sa pagtapsing sa super typhoon Inday nga dunay international name nga Bavi, naghatag og pagtulon-an kanatong tanan dinhi sa Pilipinas.

Wala motugpa sa kayutaan ang bagyo kay nagpabilin kining layo didto sa Pasipiko apan nakasulod gihapon sa Philippine Area of Responsibility, pero ang gikusgon nining moabot og 140km per hour nga hangin og 170kph nga haguros ug kalapad sa lugar nga nasakop, nakaguba kini sa daghang mga lugar sa Pilipinasm particular na sa Mindanao.

Nasamutan pa gyud tungod sa pagbira sa maong bagyo sa hanging habagat hinungdan sa grabeng pagbunok sa ulan sulod sa pipila ka adlaw ning semanahan nga nakapalugaw sa yuta sa kabukiran hinungdan sa mga pagdahili sa yuta ug grabeng pagbaha kay niawas na ang mga kasapaan.

Bisan kadtong mga maayo pagkabuhat nga flood control projects sa gobiyerno naa gihapoy nalapasan sa tubig.

Katong mga lugar nga dili pirmeng bahaon o lapasan og tubig ang sapa, nausab na kay nilapaw na gyud og maayo ug naabot sa kabalayan hinungdan sa kakurat sa mga tawo.

Bisag nitapsing ra si Inday sa Pilipinas , nagbilin kini og dakong kadaut ug nikalas og 17 ka kinabuhi , siyam ang missing ug 112,000 ka pamilya ang namakwit, kasagaran sa Mindanao.

Kung nahitabo pa nga nitugpa gyud siya sa kayutaan, mas grabe pang kadaut ang nahiaguman sa Pilipinas.

Busa, makuhaan unta ni og leksyon karon sa mga tawo ug sa gobiyerno. Ang climate change dili komedya ug dili ikapasangil lang ni bisan kinsa ang hinungdan, sad-an ang tanang tawo niini.

Kung dili molihok ang tanan, bisan bilyones ka pesos pa nga maayong flood control projects dili makapanagan sa kasuko sa kinaiyahan.