EDITORYAL - Adlaw sa Kaugalignan

Karong adlawa ang atong selebrasyon sa ika- 128th nga anibersaryo sa Philippine Independence o Kaugalignan sa Pilipinas gikan sa makasaysayanong deklarasyon sa kagawasan gikan sa talikala sa Espanya niadtong 1898.

Tinuod nga naa nay kagawasan ang mga Filipino karon sama sa kagawasan sa pagpadayag, kagawasan sa pagpili, kagawasan sa pagsimba, kagawasan kung asa mopuyo sa nasud ug daghan pang kagawasan.

Apan wala mabantayi sa pipila ka mga Pilipino nga hinay-hinay silang nahikawan sa ilang kagawasan karon. Kagawasan nga matagamtaman ang gasa gikan sa kadagatan nga nakapalibot sa nasud.

Niadtong tuig 2012 gisuwat dinhi sa Banat News ang risgo nga ang Scarborough Shoal o gitawag nato nga Panatag Shoal o Bajo de Masinloc maoy gamiton sa China pag-presyur sa Pilipinas bahin sa kasungian sa duha sa West Philippine Sea, nga tibuok nga giangkon sa mga Intsik.

Trese ka tuig na ang nakalabay sa dihang nibarug ang Pilipinas ubos sa pamunoan ni kanhi presidente Benigno “P.Noy” Aquino III ang soberinya sa Pilipinas sa WPS.

Partikular ani ang sa Bajo de Masinloc dihang nahitabo ang standoff tali sa mga barko sa Pilipinas ug sa China niadtong Abril 8,2012. Sa kaayo sa Pilipinas ug dunay usa ra ka estorya, nailad kini sa China. 

Karon natinuod ang kabalaka sa Banat News,  labad na sa ulo sa kasamtangang administrasyon ug sa mosunod pa kung unsaon ang Bajo de Masinloc nga gikural-kuralan naman sa China ug gidid-an ang mga mananagat nga Pilipino nga makapangisda sa lugar.

Ning bag-o, duna nay unom ka mga semi-permanent structures nga gipamutang ang China sa lugar, kutob ra sa estorya ang gibuhat sa Pilipinas nga mura og gisalig nalang tanan sa pag-ampo nga unta respetuhon ang katungod nato sa maong lugar.

Karkulado sa China ang ilang mga gipangbuhat diha sa WPS, alang-alang nga giyera alang-alang sab nga sa malinawong paagi nga gitawag karong “grey zone tactics.”

Subo sad nga naay mga Pilipino ang nagpakahilom bahin ani kay duna silay interes ug dapig kaayo sa China. Ang uban nila nangambisyong maoy modumala sa nasud pinaagi sa eleksyon sa 2028.

Kaning mga tawhana maoy nagluib sa atong mga Bayani nga nisakripisyo para sa atong kaugalignan.